Wereldwaterdag 2026: in Vlaanderen hebben vooral mannen de leiding over water

Het thema van Wereldwaterdag 2026 is 'Water en gendergelijkheid'.
Water en gendergelijkheid in Vlaanderen - wat moet je je daarbij voorstellen? Hier hoeven vrouwen en meisjes niet (meer) iedere dag met kruiken en tonnen water te sleuren, want hier komt drinkwater gewoon uit de kraan. Is 'water en gendergelijkheid' daarom alleen maar een 'derdewereldprobleem', een thema dat ons in het hoogontwikkelde Vlaanderen eigenlijk niet aangaat?

Daarom nemen we een insteek die gaat over 'gender en leiderschap' in beleid en beheer van (drink)water. Wie nemen de beslissingen - of in andere woorden: wie oefent er macht en invloed uit in de drinkwatersector?
We zien dat vooral mannen de leiding hebben (pun intended).

Laten we voor die korte analyse beginnen bij de gebruikers. In Vlaanderen wonen er iets meer vrouwen dan mannen: begin 2025 ging het om een verhouding van 102 vrouwen tegenover 100 mannen. Dus om makkelijk te rekenen: dat is bijna ieder de helft. Die vrouwen en mannen gebruiken allemaal drinkwater. Hebben ze dan ook in gelijke mate iets te zeggen over dat drinkwater? We zoeken het uit.

Mannen en vrouwen aan de top van het waterbeleid

Laten we beginnen aan de absolute bestuurstop: de Vlaamse regering. Die gaat onder andere over onze natuurlijke watervoorraden, waar het drinkwater vandaan komt. In de Vlaamse regering zetelen momenteel 6 vrouwen en (tijdelijk) 4 mannen (over een paar weken zijn het er weer drie); de Vlaamse regering staat onder leiding van een man maar de vrouwen zijn duidelijk in de meerderheid (bron).
De minister bevoegd voor natuur en milieu (en water) is een man; zijn kabinetschef is een man, de adjunct-kabinetschef milieu is een man, de raadgever waterbeleid is ook een man (bron).
Het hoofd van het Departement Omgeving is een man (bron), bijgestaan door 10 afdelingshoofden (6 vrouwen en 4 mannen, maar die gaan niet allemaal over water). Bij de Vlaamse Milieu Maatschappij VMM heeft een man de leiding (bron).

In het Vlaams Parlement, dat toezicht houdt op het beleid van de regering, zijn 57 parlementsleden vrouw (46%) en 67 zijn man (54%). In de parlementscommissie die over milieu (en water) gaat, zetelen 8 mannen en 7 vrouwen; de voorzitter en de 2 ondervoorzitters zijn allemaal vrouwen.

Deze mannen en vrouwen gaan allemaal over het beleid van water als een natuurlijke grondstof (waterkwaliteit, waterhoeveelheid, waterverdeling). Vooral mannen hebben hier de leiding, maar de genderkloof is niet erg groot.

Mannen en vrouwen aan de top van drinkwater

Drinkwaterbedrijven zorgen er in principe voor dat er overal schoon en gezond drinkwater uit de kraan komt (*). In Vlaanderen wordt drinkwater geleverd door 6 drinkwatermaatschappijen, waarbij bijna alle Vlaamse gezinnen zijn aangesloten (bron).
In de beheerraden van deze organisaties zitten bijna dubbel zoveel mannen (49) als vrouwen (28). 2 voorzitters zijn vrouwen, 4 zijn mannen; alle ondervoorzitters zijn mannen. In de directie van deze bedrijven zitten 27 mannen tegenover 16 vrouwen (bron: websites en jaarverslagen van de drinkwaterbedrijven).

Conclusie: over het beheer van drinkwater hebben vooral mannen de leiding.

(*) Hoewel de bevoegde minister van plan is om dit voor sommige West-Vlaamse drinkwatergebruikers niet zomaar meer te garanderen, als het over teveel pesticiden gaat (bron)